ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದ್ದ ಈರುಳ್ಳಿ : ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ‘ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ’ ಪ್ರಭಾವ

ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದ್ದ ಈರುಳ್ಳಿ: ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ‘ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ’ ಪ್ರಭಾವ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿರುವ ಈರುಳ್ಳಿ (ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ), ಬರಿ ಪಾಕಶಾಲೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಉತ್ಪನ್ನ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಲೆಯ ಏರಿಳಿತದ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಾಯಕರ ನಿದ್ರೆ ಕೆಡಿಸಿದೆ; ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನೂತನ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದ್ದ ಈರುಳ್ಳಿ : ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆ ‘ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ’ ಪ್ರಭಾವ

ಭಾರತದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದನ್ನೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ (sensitive commodity) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈರುಳ್ಳಿಯ ಬೆಲೆ ದಿಢೀರನೆ ಏರಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಾಸಿಕ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಬೆಳೆದ ರೈತರು ತಾವು ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗದೆ, ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ರೈತರು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ.

ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತಗಳ ಪರಿಣಾಮವೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಹಲವು ಬಾರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಚುನಾವಣಾ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1980ರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳವರೆಗೂ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳ ಸಮಗ್ರ ನೋಟ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1980 : ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಈರುಳ್ಳಿ ಚುನಾವಣೆ’ (Onion Election)

ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಚುನಾವಣಾ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಲೆಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದು 1980ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ.

1975ರಲ್ಲಿ ಹೇರಲಾಗಿದ್ದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ (Emergency) ನಂತರ, 1977ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಮತ್ತು ಚೌಧರಿ ಚರಣ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಪ್ರಾಯಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮಿತಿಮೀರಿತ್ತು.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1979-1980ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮರುಜೀವ ಪಡೆಯಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಚುನಾವಣಾ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ತಂತ್ರ : ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. “ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಈರುಳ್ಳಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸರ್ಕಾರ ನಮಗೆ ಬೇಕೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಓಟುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು : 1980ರ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ 1980ರ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ‘Onion Election’ (ಈರುಳ್ಳಿ ಚುನಾವಣೆ) ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಯಿತು.

ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮ : ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವಿಗೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೂ, ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತರಕಾರಿಯೊಂದು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ವಸ್ತುವಾಯಿತು.

1998 : ದೆಹಲಿ ಆಡಳಿತದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಈರುಳ್ಳಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

1980ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು 1998ರ ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ.

1998ರ ವೇಳೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (ಬಿಜೆಪಿ) ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಹಿಬ್ ಸಿಂಗ್ ವರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ವರ್ಷದ ಮುಂಗಾರು ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕೃತಕ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕೆ.ಜಿಗೆ ₹50 ರಿಂದ ₹70 ರವರೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗತೊಡಗಿತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಲೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಾಸಿಕ ಖರ್ಚನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸಿತು.

ಸಿಎಂ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರ : ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಹಿಬ್ ಸಿಂಗ್ ವರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿತು. ತದನಂತರ, ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ನೂತನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸೋಲು: ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಈರುಳ್ಳಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಇರಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಈರುಳ್ಳಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಕಾಲ ಮಿಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.

ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶ: ನವೆಂಬರ್ 1998ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಭಾರಿ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ: ಮುಂದೆ 2000ದ ದಶಕದ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಚರ್ಚೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್ ಅವರು, “1980 ಮತ್ತು 1998ರ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ : ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿ ಕುಡಿದರೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಲಾಭ ಗೊತ್ತಾ?

2013 : ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರ 15 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಡಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ 2013ರ ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. 1998ರಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡೆ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರಿಗೆ, 15 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದೇ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಠಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

2013ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಸರಬರಾಜು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಕೆ.ಜಿಗೆ ₹80 ರಿಂದ ₹100ರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು.

ಸರ್ಕಾರದ ಧಾವಂತದ ಕ್ರಮಗಳು : ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ತಮ್ಮ 15 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಕಂಟಕವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಸರ್ಕಾರ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಚುನಾವಣಾ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ದೆಹಲಿಯಾದ್ಯಂತ 125 ಮೊಬೈಲ್ ವ್ಯಾನ್‌ಗಳ (ಸಂಚಾರಿ ವಾಹನಗಳು) ಮೂಲಕ ಕೆ.ಜಿಗೆ ₹55ರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಯಿತು.

ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿಯ ಉದಯ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪತನ : 2013ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿ (AAP) ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು. ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದ ಈರುಳ್ಳಿ ಮಾರಾಟವೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಪರಿಣಾಮ : 2013ರ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಶೀಲಾ ದೀಕ್ಷಿತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಭಾರಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿತು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.

ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಕಹಿ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕ ಕಲಿತಿರುವ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರ ‘ಬಫರ್ ಸ್ಟಾಕ್’ (Buffer Stock) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ತಕ್ಷಣ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಕ್ಕೂಟ (NAFED) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ સહકારી ಒಕ್ಕೂಟ (NCCF) ಮೂಲಕ ಕೆ.ಜಿಗೆ ₹25 ರಿಂದ ₹35ರ ರಿಯಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ವ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರತ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈರುಳ್ಳಿ ವಿತರಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವೊಂದನ್ನು ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಧಾರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕೀಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ತೀರ್ಮಾನ : ಈರುಳ್ಳಿ ಕೇವಲ ತರಕಾರಿಯಲ್ಲ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಸ್ತ್ರ

ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಊಟದ ರುಚಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತರಕಾರಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾ‍ವಣಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಬೆಲೆ ಏರಿದಾಗ ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಗ್ರಾಹಕರ ಆಕ್ರೋಶದ ಸಂಕೇತವಾಗುವ ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಲೆ ಕುಸಿದಾಗ ಬೆವರು ಹರಿಸಿ ದುಡಿದ ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

1980ರ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮರುಆಗಮನದಿಂದ ಹಿಡಿದು, 1998 ಮತ್ತು 2013ರ ದೆಹಲಿ ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳವರೆಗೆ ಈರುಳ್ಳಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಅಪಾರವಾದದ್ದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈರುಳ್ಳಿಯ ಬೆಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.